KAFES , SALMALAR VE KUŞ ODALARI

Kuşların üretilmesinde ideal boyutlar

Derinlik(35 cm): Bu sayede kafes daha çok ışık alır, köşelere kadar ışık girer dolayısıyla verimi olumlu etkiler ve derinliği az olduğundan, kuş tellere yakın olduğundan kuşların güzelliği, iriliği ortaya çıkar, seyri zevkli olur.

Genişlik: En az 70-80 cm olmalıdır. Çünkü kuş kafeste derinlik veya yükseklik yönüne değil sadece enine doğru hareket eder. 50x50x50 ebadında çok geniş ve yüksek gözlerde kuşların mutlu olabileceğini düşünmek doğru değildir. Aynı zamanda bu 80 cm gözlerde 2 ye ayrılabilmelidir. Yavru zamanında eşleri birbirine aşık etmede ve yavruları ayırıp annenin tüyleri yolmasını engellemede kullanılır.

Yükseklik: 40 cm idealdir. Çünkü bizlerde salmalar genelde 4 katlı olduğu için daha yüksek olması tavsiye edilmez. Çünkü en üstteki ve en aşağıdaki kuşların gözlemini yapmak oldukça zordur. 30 cm sehpanın üstüne 1.60 cm 4 katlı salma, toplam 1.90 cm, bir insan boyu kadardır.  Kafesin iç renginin açık mavi veya açık yeşil olması da tavsiye edilir. Görünüm ve verim açısından tabanına yarım tavla zarı büyüklüğünde gürgen parçaları da serebiliriz. Talaş uçtuğundan tercih edilmez. Bu minik tahta parçalarını kuşların hareketleri de dağıtmaz, bu tahta parçaları kuşların pisliğini hemen emdiğinden aynı zamanda çok sıhhidir. 3 ay boyunca hiç değiştirilmese de olur. Verim almak istiyorsak elimizi mümkün olduğunca kafesin içine sokmamalıyız. Normal standart kafes 6 kapılı olmalıdır, bu kapılar dışardan yem ihtiyacını giderebilmemiz içindir. 1. kapı yumurtalı mama veya meyve içindir. 2. kapı karışık taneli yem için, 3. kapı 365 gün devamlı verilen yulaf için, 4. kapı tabanda kırık tahta serili olduğundan, hayvanların taş ihtiyaçlarını giderebileceği “grift” dediğimiz taş için kullanılabilir. Bu taşların kafeste bulunması kuşlarınızın sağlığı için mutlaka gereklidir, Çünkü kuşlarda diş yerine taşlık vardır. Bu taşlıklarında yediklerini bu “grift” sayesinde öğütmüş olurlar, aldıkları gıdadan maksimum faydayı sağlamış olurlar. İkinci faydası da yem tüketimi bu sayede yarı yarıya düşer. Çünkü taşlık iyi görev yaptığından 1-2 tane yem ile kuş iyice sindirim yaptığından doyuma ulaşır. Eğer bu taşlar olmazsa kuşlar fazla yem tüketerek sindirim sistemlerini bozarlar.

Tünekler: En az iki adet tünek olmalıdır. Yukarıdaki köşeleri yuvarlatılmış ve düz, aşağıdaki ise yuvarlak tünek olmalıdır bu sayede hayvanların ayaklarını tek düze basmaktan kurtarırız. Aynı zamanda yukarıdaki düz tünek eşleşme için idealdir. Yukarıdaki tünek ile tavan arasında en az 20 cm fark olmalıdır. Kümeste yavruları ve tüydeki anne babaları koymak için büyük salmalar olmalıdır. Aşağıda PVC, Tahta ve metalden yapılmış üretim ve salma kafeslere örnekler verilmiştir. Birde benim kullandığım otomatik suluklara örnek aşağıda verilmiştir. Bu suluklar sayesinde banyo, ilaç vermek ve temizlik daha kolay olmaktadır.

ODA

Modern bir kuş odasının genel görüntüsü

SULUK1SULUK2

Otomatik suluk sistemi

 

KLASİK ODA

Kafeslerin Işıklandırılması

SALMA1KFES1

Çeşitli tip ve ebatlardaki üretim ve salma kafesler

TABAN KUMUTABAN KUMU2

Kuşlar İçin Taban Kumu

Evcil kanaryanın bir gereksinimi de kumdur. Kum, kanarya için doğal ortamın bir elemanı olarak gerekli olduğu kadar, yediği taneli besinlerin öğütülme işinde kullanılmak üzere taşlığında gereksindiği çok önemli bir maddedir.

 

Kafes tabanlarında temizlenmiş ırmak kumu kullanılmasının büyük yararı vardır. Bunun bulunmaması halinde küçük taşlı temiz toprak da kullanılabilir. Tabandaki kum veya toprak, pisliklerin kanaryanın ayağına bulaşmasını ve böylece dağılmasını, bu nedenle oluşabilecek çeşitli sakıncaları önler.

 

KUŞ KÜMESİ : Kuşları eşe atacağımız ortamı seçerken şunları göz önüne almalıyız.

Büyüklüğü: Eşe atacağımız çift sayısı ile kümesin büyüklüğü ile orantılı olması gerekir ufak bir yere 50 çift kuş atılırsa onlardan verim beklememiz hayal olur. 20 metre karelik normal tavan yüksekliğinde bir yere 30 çift (maksimum) kuş atmamız hayvanlarımızın sağlığı açısından uygun olur.

Havalandırma: Olabildiğince fazla tek yönden havalandırma penceresi açılmalıdır. Kışları soğuk girecek endişesi ile pencerelerin devamlı açılıp kapanması yanlış bir tutumdur. Kümesteki hava mümkün olabildiğince temiz tutulmalıdır.

Temizliği: Kümesi temizlerken fırçayı çok yavaş kullanıp toz kaldırmamalıyız. Çünkü kafeslerden uzaktaki mikroplar tozlarla kuşlara zarar verebilir. Aynı zamanda yavrular kalktığında, sezon sonunda muhakkak genel temizlik yapılmalıdır.

Isı: Kümes direk ışık görürse gece ile gündüz arasında ısı farkı açılır. O yüzden muhafazalı kümes ısı faktörü için gereklidir. İlk başlarda ısıtıcı kullanmak istemesek bile, buna mecbur kalabilme ihtimalini göz önünde bulundurarak, ısıtma sistemini kurmalıyız. Çünkü kanaryanın ideal yaşam ısısı 20 derecedir. Mart ayı özellikle hayvanlarımız açısından oldukça riskli bir dönemdir. Bu dönemde ısı bizim için mutlaka gerekli olacaktır. Çünkü 15 derece düşük sıcaklıklarda büyüyen yavruların, yavru ishalinden ölme ihtimali yüksektir. Yalnız yapay ısıtıcıyı çalıştırdığımızda, kümesin havasını kurutma ihtimalini de göz ardı etmememiz gerekir. O yüzden “higrometre” (nemölçer) gerekir.

 

Dezenfektan: Kümesin ortasında hava akımının olmadığı bir yere “Strips” (Bit mücadele ilacı) 6 haftada bir Ardap ile kümes ve kuşlar kafesler dezenfekte edilir. Ardap bitleri engellediği gibi, bilinen en iyi bit mücadele ilacıdır. Senede bir kere (yavrudan sonra olabilir) Mümkünse kuşlar başka yere taşınarak sözgelimi 20 metrekare bir kümes için bir Ardap ın tamamı sıkılarak kümesin camlarını kapılarını 3 gün kapayarak genel mikroplara karşı mücadelede başarılı olabiliriz. Kümeslerinin girişlerine tabla içersinde kireç koyan üreticilerde vardır ancak bu davranışları doğru değildir, Uçucu toz halinde olan kireç hayvanlarımızın sağlığını tehdit edebilir. Bunun yerine leğenin içine sünger koyularak onun üzerine Vanodin (1 litreye 1 kapak ) dökülmeli ve kümese giren çıkanlarda ayakkabılarını bunun üzerine basarak girmelidirler. Gene aynı oranlarda Vanodinli suyla haftada 1 kez kümesin içi püskürtme yoluyla dezenfekte edilebilir. Yalnız bu yöntemi de sürekli olarak kullanmamız mikropların bağışıklık kazanmalarına sebep olabilir.

Bu kadar kimyasal dezenfekten yerine buharla sterilizasyonu kullanıyorum. Böylece mikropların kimyasal ilaçlara gösterdiği dirençten ve kafes vede odanın tamamındaki enfeksiyon ajanlarından kurtulmuş oluyorum. Bunun için buharlı moplardan kullanıyorum.

Yeni dezenfekte aleti olarak basınçlı buhar vermek en etkili dezenfektan olur. Bunun için Buhar veren ev mopları kullanılabilir. Böylece kimyasal dezenfektanların yan etkisinden kuşlarımızı korumuş oluruz.

UV Işınlarının Kuşlar Üzerindeki Etkileri ve Önemi

İnsanların aksine, kuşlar gün ışığının bir parçası olan ultraviyole ışınları görebilme kabiliyetine sahiptirler. Kuşlar üreme ve beslenme için UV ışınlarına ihtiyaç duyarlar. UV ışınlarından yoksun bir kuş sadece siyah ve beyazı görebilen bir insan gibidir. Bazı kuş türleri UV ışıklar olmadan cinsiyet ayırt edemez..

Kafes, salma ortamında beslenen kuşların ultraviole ışığa ihtiyaçları vardır. Normal bir aydınlatma yeterli değildir. Ayrıca, normal aydınlatma sistemleri kuşların doğal renklerini farklı yansıtabilir.

UV ışık nedir?

Genel olarak floresan tip lambalar insan gözünün algılayabileceği şekilde 3 ana renk ışık huzmesi verir. Ancak ultraviyole ışınları içermemesi sebebiyle insan gözüne çok parlak ve canlı gelen bu ışık kuşlar açısından yetersiz bir aydınlatmadır.

Düşük kaliteli bir aydınlatma (UV’si az veya hiç yok) kuşların hipofiz* ve epifiz** döngüsünü olumsuz yönde etkiler.

* Hipofiz bezi hormonlarının etki gösterdiği fonksiyonlar şunlardır;

  • İskelet ve kas gelişimi
  • Kan basıncı
  • Erkek ve dişide cinsel organ fonksiyonu
  • Besinlerin enerjiye dönüşümü (metabolizma).
  • Vücutta su regülâsyonu.

** Epifiz beynin arka ucunda, toplu iğne başı büyüklüğünde bir bezdir. Epifiz bezleri salgıladığı hormon ile (melatonin) uyku ve uyanıklık periyodunu ayarlar.

Doğal ışığın rengi 5.500K ila 5.600K arasındadır. Kuşlar için bu 5.800Kelvin’i geçmemelidir. Bu değerlerin üzerinde bir aydınlatma genellikle üretimde dişi yavruların çıkmasına neden olacaktır.

Düşük kaliteli bir aydınlatmanın kuş sağlığı üzerinde ciddi etkileri olabilir (tüy yolma, stres ve çırpıntı hali, halsizlik, davranış sorunları, metabolik bozukluklar gibi).

 

 

İnsan ve kuş arasındaki ışığı algılama farkları:

Gözün retina kısmı, ışığa maruz kaldığında beyne renklere ilişkin farklı sinyaller gönderir. İnsanlarda, retinada renkleri algılayan 3 merkez bulunmaktadır. Bu merkezler sayesinde kırmızı, yeşil ve mavi olarak 3 ana rengi algılarız. Buna trichromatic vizyon denir. Bu renklerin birleşimi bize farklı binlerce tondan renkleri görmemizi sağlar.

Kuşlarda ise, retinada ultraviyole ışığa duyarlı dördüncü bir merkez bulunur, bu nedenle insanlardan farklı olarak kuşlar UV ışınlarını da görebilirler. Buna tetrachromatic vizyon denir.

Işığın kuşlar üzerindeki etkileri:

Kuşlar ışığı iki şekilde algılarlar. Öncelikle,  göz tarafından. Gözün retinası ışığın yoğunluğu, kompozisyonu, renk ve polarizasyonu hakkında bilgi verebilmektedir. Bu bilgi iki yönde beyine iletilir: hipofiz kanalıyla ve aynı zamanda optik sinir yoluyla.

Hipofiz ve epifiz bezleri kuşlarda endokrin sistemin regülâtörleri olarak işlev görürler kuşun bütün metabolizmasını etkilerler.

Kuş için UV ışığın önemi:

Kapalı bir ortamda bakılan kuşlar UV ışınlarından yoksun kalırlar. Nitekim pencerelerde bulunan camlarda dışarıdan gelen UV ışınlarını filtreler ve engeller. Ayrıca sıradan ışık kaynakları yeterli UV ışını yaymazlar. Bu sebeplerden dolayı olarak kuş bakılan ortama UV takviyeli bir aydınlatma sistemi kurulmalıdır.

Kuşların tüyleri UV ışığını yansıtır. Tüylerin üzerindeki bu yansıma kuşların çiftleşme sırasında eşlerini seçmede önemli rol oynar. Dolayısıyla üremenin başarılı olmasında ciddi bir etkendir.

UV ışıkları gıda seçiminde de önemli bir rol oynamaktadır. Meyveler ve çiçekler kuşlar tarafından insan gözüne göründüğünden farklı bir renkte görünür. Bir kuşun gördüğü renkler onun iştahı etkiler. UV ışınları sayesinde kırmızı daha kırmızı ve yeşil daha yeşil gözükür. Yem veya mama yemeyi reddeden bir kuşun iştahını uyarmak için UV ışınlarına ihtiyaç vardır.

UV lamba kullanım talimatları:

UV lamba ile kuş arasında cam veya ışığı filtreleyecek herhangi bir nesne kullanmayın.

Ultraviyole lambalar en geç yılda 1 kez yenilenmesi gereklidir.

Işık kaynağı kafes veya salmaların 30 – 45 cm. üzerine yerleştirilmelidir. Günde 15 dakikadan daha fazla çalıştırılmamalıdır. Bir reflektör veya yansıtıcı metal bir plaka ile ışığa yön verilebilir. Normal ampuller UV yaymadığı için kuşlar için uygun değildir. Sürüngenler için satılan UV lambalar yüksek oranda UV yaydıkları için katarakta neden olabilir ve kuşlar için kullanılmamalıdır. Akvaryumlar için kullanılan UV lambalar uygun oranda mavi ve kırmızı ışık dalgaları yaymadıklarından kuşlar için kullanılmamalıdır.

Kucukbahar.com 2015-09-08T22:05:43+00:00