Yaygın Olarak Yetiştirilen İspinozgiller Kucukbahar.com 2015-09-11T12:59:26+00:00

KANARYA VE İSPİNOZ KUŞU ÜRETİMİ

Ispinoz kelimesi küçük boyutlarda, düz ve ucu sivri gagası ile tohumları kavrayıp kırarak beslenen benzer özellikte ki kuşlara verilen genel bir isimdir. Genelde bu kuşların bülbüller ile bir akrabalığı yoktur. Bu yüzden her zaman zebra ispinozu demeyi tercih ediyoruz. Diğer isimleri ise “düzgaga” ve “tohum yiyici” lerdir.

İspinozlar Fringillidae, Ploceidae, Estrildidae ve Emberizidae gibi familyalara ayrılmıştır. Örneğin pek çoğumuzun tanıdığı saka, zebra ispinozlarının bir akrabasıdır ve Fringillidae ailesine aittir. Buradan anlayabileceğimiz gibi ispinozlar genelde kıvrık gagalı kuşlardan farklı olarak arkadaş canlısı, sesleri taklit edebilen kuşlar değillerdir. Güzel ve narin yapılı, tüyleri başka renk ve desenlerde ve ötücü kuşlardır. Her türün kendine özgü sarkısı ve huyları vardır. Sakalar, floryalar gibi ülkemizde bilindik ispinoz türü kuşların yanında bizim sizlere tanıtmak istediğimiz kuşlar egzotik ispinozlar denilen başka ülkelerde yaşayıp ülkemizde yeni yeni tanınan ancak oldukça popüler olan kuşlardır.  Zebra, Gouldian gibi bu güzel kuşlar estrildid ispinozlar ailesinden gelmektedirler. Diğer biçimde çim ispinozları ya da mumgagalar olarak adlandırırlar. Bu ispinozların Avustralyanın dışında Asya ve Afrikada yaşayan başka değişik türleri de bulunmaktadır.

Bu kuşlar evlerinde kediye köpeğe zaman ayıramayanlar için mükemmel bir seçimdir. Kuşlar küçük bir alanda bize güzelliğiyle doğayı sevmeyi, ötüşüylede yaşama sevinci verirler. Ayrıca bitmek bilmeyen enerjileriyle bize özgürlük arayışında bize yol gösterirler. Erkek kuşların alımı ve ötümü bizi cezbetsede dişilerin bir ana olduğunu hatırlatır. Böylece kendimize olan saygımızı artırır. Ispinozlar dünyanın her yerinde değişik renk ve cinslerde bulunuyorlar. Bir ispinoz sizden çok ilgi beklemez biraz yem temiz su sakin ve havadar bir ortam (ancak cereyansız), ışık alan uçmaya izin verecek büyüklükte bir kafes..

Kıvrık gagalar gibi gürültücü değillerdir ve komşularınızı rahatsız etmezler ve ahşap yapılarınızı kemirip zarar veremezler. Yıkıcı yapıda canlılar değillerdir. Onlara yeterli büyüklükte bir kafes sağlarsanız uçmak için dışarı salmanıza gerek yoktur. İspinozgiller ailesinden bir kuş türü “Kanarya” adını aldığı Kanarya adaları ile Azor ve Madeira adalarında yaşayan yabani türden, bütün dünyaya yayılmış bir kafes kuşudur. Süs ve sesi için beslenir. Serçe iriliğinde olup, evcilleri sarı renktedir. Yabanilerin sırtı gri çizgili zeytin yeşilidir, karnı sarımtrak yeşildir. Dişilerin renkleri daha soluktur. Yabani kanaryaların sesi daha etkileyici ve kuvvetli olduğu halde, kafes kanaryaları kadar değişken değildir. Evcillerin renkleri, esaret hayatının etkisi ile sarıya dönüşür. Nadir olarak beyaz ve kırmızımsı olanları da vardır. Tohum ve taze bitkiyle beslenirler. Küçük sürüler halinde etrafı ağaçlarla çevrili göl, dere gibi su kenarlarında yaşarlar. Gülü severler, dişiler tüy, kıl yosun ve köklerden ağaç veya çalılara fincan şeklinde gizli yuvalar yaparlar.

Kanarya üretimi bugün hobi amacının yanında profesynel olarakda yapılmaktadır. Bu amaçla son iki yüyılda pek çok kanarya ırkı üretilmiştir. Bugün kanaryaların 22 kadar ırkı üretilmiştir.  Bunlara bazı örnekler aşağıda verilmiştir.

 

Yaygın Olarak Yetiştirilen İspinozgiller

Gökkuşağı İspinozu

Lady Gouldian Finch – Gouldian Ispinozu Gökkuşağı İspinozu Çim ispinozu

Latince: Chloebia gouldiae
Gökkuşağı ispinozu ( Chloebia gouldiae )

 

Sağlık & Bakım  Iklime alışırsa dayanıklı

Ureme  Coğu zaman problemli

Otüş Zayif

Diğer Kuşlarla Uyum  Durgun pasif diğer kuşlarla barınabilir

Boyut  12,7 cm

Ağırlık  16-17 gram

Diğer Isimleri  Lady Gould, Gouldian, Goldi

Orijin  Avustralya

Dağılım Alanı

(Avustralya’nın kuzey bölgelerindeki ormanlarında yaşayan bu kuşun türü tehdit altında ve yaban hayattaki sayıları da azalmaktadır) koyu yeşil bölgeler şimdiki yaşam alanlarıdır.

Mizac:  Sakin sessiz bağımsız kendi halinde Cinsiyet

Dişinin gövde rengi daha mattır, başını çeviren mavi çember çok az belirgindir neredeyse yok gibi,üreme zamanında dişinin gagası siyaha döner eğer açık mutasyonsa kırmızı rengini alır,erkeğin mor göğsü dişininkinden çok daha göz alıcıdır,dişi ve erkeğin birbirine benzer tiz ötüşleri vardır ancak sadece erkekler şarkı söyler.

En sevdiği yiyecekler:  Haşlanmış yumurta süpürge darısı avustralyaya ait tohumlu bitki cinsleri

Yaşam Alanı : Yarı tropik kuzey Avustralya çayırlıkları ve savanaları

Ozel Ihtiyaçları:  Bu kuşların tüy dökümleri çok stresli geçer iyi bakım olmazsa yeni çıkan tüyler donuk rengi olur ve kuş yer yer kelleşir yeni çıkan tüyler yetersiz beslenen kuşlarda diken dikendir tüy dökümünde kuvvetli besinler verilmeli ve kuşlar sıcak ortamda tutulmalıdır (24 derece civarı) başka bir yaygın hastalık ta hava kesesi keneleridir kuşhanede tutulan kuşlarda sık görünür.

Tedavisi: kuşun sırtındaki iki kanat arasına parazit ilacı uygulanır. Ayrıca kuşunuza tüylerinin güzelliği için iyot bloğu ve kuvvetli vitaminler vermeyi ihmal etmeyin. Bunun yanında diyetinde mineral açısından zengin kum,taş kömürü gibi ilaveler olmalıdır

Ureme:  Avustralya güney yarım kürede olduğu için üreme zamanları güney yarımkürede mart ve eylül ayları arasıdır güney yarım küre kışına denk gelir ki bu kuru mevsime tekabül eder bu zaman içinde gün ışığı azalır ve derece düşer kuşlar tepelik ağaçlık alanlara geçerler okaliptüs ağaçlarına yuva yaparlar bu mevsimden sonra yağmurlar gelir ve tekrar alçak yerlere inip tüy dökümüne girerler,kuzey yarımkürede beslenen kuşlar ise tam tersi eylül ve mart ayları arası ürerler yani gün ışığı az ve ısı düşük olmalıdır

Ureme Taktikleri : Üremede en iyi sonucu almak için kare tipi en az 60 cmlik kafesler kullanın ışıklandırma iyi olmalı kafes günün 11 saati ışık almalıdır odanın ısısı 19 derece civarı olmalı ve kuşları gereksiz yere rahatsızlık önlenmelidir kafesinize kalamar kemiği karşılıklı tünekler banyoluk ve yarı açık 10 cm derinlikte kafesin bir köşesine yuva asın yuvanın içine ve tünek kenarlarına malzeme koyun Hindistan cevizi lifi tavsiye edilir asla yuva kılı iplik saman kullanmayınKuşlarınıza yumurta maması verin üreme zamanı erkeğin gagası kıpkırmızı olur ve dişiyi etkilemek için sürekli öter dişi istekliyse erkeğin davranışlarını izler takip eder taklit eder çiftler arasında bağ varsa beraber tünerler ve diğer kuşları yanlarından kovalarlar kuyruklarını birbirlerine doğru gösterirler. Üreme için önce bir erkeği üreme kafesine salın ve biraz alışmasını bekleyin eğer yuvayla haşır neşir olmuyorsa yuvanın girişine ışık gelecek şekilde bir ayarlama yapın yuvayla ilgilenmeye başlayınca hemen dişiyi yanına bırakın eğer işler yolunda giderse dişi birer gün arayla yumurta bırakmaya başlar ikisi de kuluçkaya yatar ve civcivleri besler

Eğer ebeveynler yuvadan yavruları atıyorsa henüz canlı olanları yuvaya geri koyun eğer bir çok başarısız kuluçkadan sonra hala atıyorlarsa bu kuşları üreme programınızdan ayırın ,reddedilen yavrulara bengal zebra gibi kolay üreyen kuşların altına verin fakat başka kuşlar tarafından büyütülmüş kuşların ilerde kendi üremeleri çok zor olabilir yumurtaları ve civcivleri ellemeden önce ellerinizi iyice yıkayın çoğu üretici bu kuşlar ortalama 2 yaşındayken verim almaktadırlar.

Eğer yavruları halkalayacaksanız bunu onlar 8-10 günlükken yapın yavrular zeytin yeşili tüyleri ile yuvadan ayrılırlar erişkin tüylerini alana kadar kuvvetli besinler vermeyi unutmayın

yumurta sayısı : 3-8 (4-6 ortalama)

kuluçka zamanı:  bütün yumurtalar geldikten sonra genellikle 3. yumurtadan sonra çıkış zamanı:  14-16 güntüylenme:  20.gün bağımsızlık  6 hafta sonra kendi kendilerine beslenirler yeni tüylerin çıkışı:  8-10 .haftalarda tam erişkin tüylerinin alma:  14.16.haftalar en erken 5-6 aylıkken genelde tam erişkinlik:  (üremeye başlama yaşı:bir çok gouldian erişkin tüylerinin alınca üremeye hazır olsa da bir çok üretici onlara 6-9 ay süre tanırlar iyi sonuç almak için)

Sekil: Gökuşağı yavrusu

 

Siyah, kırmızı ve turuncu maskeli Gökkuşağı ispinozları

 

İspinozlar arasında muhtemelen gouldian ispinozu kadar ilgi gören tür yoktur, kuş severlerin çoğu bu muhteşem güzellikteki kuşu üretmek için kitaplar okumakta kendilerine özgü teknikler geliştirmektedirler. Bu tekniklerin çoğu kendi aralarında tartışılır durumdadır.

İşte yazdığımız bu bilgiler 1972 yılından beri ispinoz üreten bir üreticiye ait tavsiyeler ve notlardır.. (not: Üretici şimdiye kadar ürettiği kuşlar arasında yıllar içinde yeni kafesler yeni yuvalar ve başka yeni teknikler denemiş çiftlerin bazılarının çok iyi ürediklerini ancak bazılarının da çok kötü ebeveynler olduklarını ve başarısız olduklarını belirtmektedir.)• Bütün çiftler üreme kafeslerinde üretilmektedir ve yumurtaların ve yavruların bakıcı kuşlara verilmesi hususunda özel bir çaba sarf edilmemektedir. Yıllar içinde bu kuşların yavrularını büyütmek için bir cesaret kazanmalarına yardımcı olmuştur ve halen bakıcı kuşlar pek kullanılmamaktadır. Elbette bu üretilen kuş sayısının azalmasına yol açsa da üretici bunun kendi seçimi olduğunu belirtmektedir. Eğer sayı ve para hakkında ilgiliyseniz bengal ispinozlari işinize yarabilmektedir, ancak optimum başarı için kuşları çok yakından izlemeli kayıtlar tutmalı ve resmen nöbette olmayı gerektiriyor.

  • Kullanılan kafesler 48x40x36 ölçülerindedir.

 

  • Her kafeste iki tünek, bir yem kabı,bir mineral kabı (yumurta kabuğu+grit) ve yuva malzemesi kabı bulunmaktadır. Yuvalar kafesin dışına tutturulmaktadır. Yuva girişi tüneğin biraz üstüne bakacak şekilde yerleştirilir. Yuvaları genelde üreticiler kendileri yapmaktadır. Yuva ölçüleri 8x10x12 cm ebatlarında olacak şekilde verilmiş. Genelde iki tip yuvalıklar kullanılmış, ilk tipteki yuvalık 16 cm yüksekliğinde ve 12 şer cm ebatlarında (en, derinlik),her iki yuvalığında girişinde tünek bulunmamaktadır ilk yuvalıkta giriş yarım ay şeklindedir. Diğer yuvalıkta ise giriş oldukça büyüktür ve kuşların ilgisini çekmek ve cesaretlendirmek için bu şekilde tercih edilmiştir. (aşağıda) Bu ikinci yuva genelde mahremiyeti çok tercih eden gouldianlar için fazla açık olsa da genç kuşların yuvayı keşfetmelerini ve yuva örmeyi öğrenmeyi yuvayla haşır neşir olmaları için yardımcı olmaktadır.

(ilave not: Hemen bir başka üretici ise yuvanın önüne eklenmiş kapalı bir sundurmanın çok iyi sonuçlar verdiğini belirtmektedir.) (aşağıda)

 

  • Yuvalar kafese kancalar ile dışarıdan asılır ve dıştan yapılan kontroller, gözetlemeler ve temizlikler için arka kapağı açılır şekilde tasarlanmaktadır. Genelde yuva malzemesi olarak ilk bermuda çimeni (aşağıda) kullanılmış ( güney Amerika ve sıcak ülkelere özgü bir ot) ve çiftlere bol miktarda verilmiş (diğer malzemeler ile birlikte (hindistan cevizi lifi vb.. ot türü şeyler mutlaka önemli verilmeli) gouldianlar yuva malzemesi ile oynamayı çok severler ve ayrıca çiftler arasında ki bağıda kuvvetlendirir. Ayrıca yumurtalar bırakıldıktan ve kuluçka başladıktan sonra asla yuva malzemesi verilmemelidir ki bu çiftlerin tekrar yuva örmesine ve yuvayı unutup terk etmelerine neden olur. Bazı kuşlar yuva gözetlemeye karşı toleranslıdır ancak

kuluçka başladıktan sonra kafesin yerinin değişmesi, kafesteki malzemelerin değiştirilmesi ve rahatsızlık verilmesi kesinlikle önlenmelidir

  • Kuluçka bu kuşlarda diğer Avustralya ispinozlarında ki gibi seyretmektedir. Ortalama yumurta sayısı 4-5 ancak daha yüksek rakamlar da normaldir. Kuluçka ilk yumurtayla beraber başlar ve 5-7 gün sonra yumurtalar dolu ise renk değiştirir. Taze bırakılmış yumurtalar beyaz,5-6 günlük dolu yumurtalar uçuk pembe ancak boş yumurtalar ise sarımsı beyazdır. Yumurtalar böylece kontrol edilip boş olanlar kaşıkla yuvadan alınır,renkten pek emin değilseniz bir el feneriyle bakın ancak kontrol işini sadece bir kere usulca yapın,kuşları telaşlandırmamaya dikkat edin ve 7. günde yapılması daha iyi olur. Mesela 5 yumurtalı bir kuluçkada yumurtalardan sadece biri doluysa asla boş yumurtaları almayın çünkü ebeveynler yuvayı terk edecektir. Yavrular 15-16 günde çıkacaktır ve çıkar çıkmaz beslenmeye başlanacaktır. Bu zaman zarfında limitsiz şekilde yem,mama ve sebze meyveleri ihmal etmeyin. Yavrular çok çabuk büyümektedirler ve kuyruk ve kanatlarında ki diken diken tüyler belirmeye başlar. İşte bu zamanlar yeni ebeveyn gouldianlar için kritik anlardır. Bilinmez bir sebeple bu zamanlarda yeni anne babalar yavrularda usanıp yuvayı terk eder veya yavruları yuvadan atarlar.. işte bu anlarda yuvaya geri koymak veya işe yaramıyorsa uygun bir bakıcı kuş bulmak gereklidir. Neyse ki çoğu zamanla yavruları başarılı şekilde büyütecektir. Böyle zamanların ihtimalini hep aklınızda bulundurun ve hazırlıklı olun.. Ancak genç kuşların yanı sıra tecrübeli ve iri üreyen kuşlarda yavrularda usanıp yuvadan atmaktadır işte bu gouldianların hiç tahmin edilemeyen ve sinir bozucu huylarıdır. Genelde ebeveynlere bakmaları için 4 ten fazla yavru verilmemektedir. 5-6 sayıdan fazla olan kuluçkalarda genelde 4 yavru bırakılmakta ve kalan civcivlerin başka çiftlere ve bakıcılara verilmesi oldukça bu durumları önlemektedir. Böyle durumlara izin verildiği zamanlarda ki başka sonuç ise bazı yavruların geri kalıp bağımsız olamamasıdır. Genelde sayıyı aşan yavrular yine başka gouldianlara öncelikle pas edilir böyle bir durum yoksa bengallere ve zebralara baktırılır. Zebralar da gouldianlara fevkalade bakmaktadır ancak bengallerden çok fazla agresif olmaları dezavantajlarıdır. Gouldianlar diğer türlere nazaran çok daha yavaş olgunlaşır ve bağımsız olurlar. Yavrular mümkün olduğunca ebeveynleri ile beraber olmalıdır hatta asla yavruları ayırmak için hiç acele etmeyin mümkünse yavruları ebeveynler ikinci kuluçkaya başladıkları zaman ayırın.
  • Ebeveynlerinden yeni ayrılmış kuşlar çok naziktir ve dikkatli bakım gerektirir. Mutlaka geniş bir ortam sunulmalı, kalabalıktan oluşacak stres önlenmeli, böylece yetişkin tüylerini alana kadar ki kayıplar minimize edilmelidir. Gençlik tüylerinden yetişkin tüylerine geçiş çok kritik ve stresli bir evredir. Kafeslerin uçmaya elverişli ve 0,2 m2 alanında olması gereklidir. Bu tür bir kafese 6-7 kuş bırakılabilir. Hatta daha az sayıda kuş tavsiye edilir, bu rakamlar genç kuşlar için idealdir. Sularına mutlaka suda çözünen vitaminler ve iyot takviyesi günlük olarak sağlanmalıdır. Ayrıca yetişkinlere verilen diyet geçerli olmaktadır. Gouldianlar egzotik kuşlar olduğu için sıcaktan oldukça hoşlanmaktadırlar ancak iklime de alışabilirler. 15-25 dereceler oldukça uygundur. Aniden oluşan yüksek sıcaklılar gouldianları tüye sokacaktır buna dikkat edilmelidir.

 

Baharat  ispinozu

(Lonchura punctulata)

Baharat ispinozu Hindistan’dan Çin’e kadar Asya’nın geniş bir bölümünde uçtan uca yayılır. Filipinler’de de yaşar. Adı ise doğudan Avrupa’ya değerli baharatlarla dönen gemilerle getirildiğinden Baharat ispinozu olarak olarak kalmıştır.

Bulundukları yere göre(orijinlerine göre) farklı tüy ve ölçülerde çeşitleri vardır. Doğada topluluklar oluşturdukları için bu kuşları birden fazla çift olarak barındırabilirsiniz.

Genel Özellikler:

Boy:12-13 cm

Ortalama yaşam süresi:5-7 yıl

Cinsiyet ayrımı: Bilimsel tespit gerekir.Erkek kuşlar öter.

Üreme detayları: Kuluçka 12 gün,Tüylenme 21 gün

Genç-Yetişkin ayrımı:Genç kuşlar çoğunlukla yetişkinlerden daha mat renklidirler.

Beslenme ve Barınma: Normal muhabbetkuşu yemi ve kanarya yemi karıştırarak verilebilir. Aynı zamanda canlı gıda ve yeşillik de yerler. Birçok mannikin türünden(Bengal, Gümüşgaga vs.) farklı olarak canlı gıdaları tercih eder. Bütün bir yıl boyunca ara ara canlı gıda verilmelidir. Yavrulu bir çiftiniz varsa bol canlı gıda verilmelidir. Kuş otu ve çimlendirilmiş yemler bu türün en çok beğendiği yeşil gıdalardır. Dal darı da verilebilir. Tenhalığı seven bir yapıdadır. Fazla rahatsız edilmemelidir.

Üreme: İyi bir beslenme düzeni ile bir çift Baharat ispinozu iyi bir yuva yapabilir. Erkek kuş yuvalama malzemesini toplama sorumluluğunu mağrur bir şekilde üzerine alır. Kendir lifleri verilebilir. Ama Baharat ispinozu yeşil sapları tercih edecektir. Örneğin ince çimen saplarını kuru malzemeye tercih eder. Sizin koyduğunuz maydanoz vb. yeşilliği dahi yuvaya koyabilir. Yuva olarak İspinoz folluğunu(sepetini) tercih edebilirsiniz. Eğer bulabilirse yuvanın içini tüylerle ve siz verirseniz yosun dahil olmak üzere yumuşak parçalarla doldurur.

 

Zebra İspinozu (Hint Bülbülü)

Zebra ispinozlarinin arka plani (Background on Zebra Finches) (Poephila guttata)
Zebra ispinozları, ( Poephila guttata), (ortalama 9cm boy) küçük kuşlardır ve Avustralya otlaklarına özgü bir cinstir. Güncel olarak Avustralya’nın, ülkeden hayvanların ihracatını yasaklama kanunu vardır. Bu yüzden, ülkenin dışında bulunan Avustralya ispinozlarının çoğu, Avustralya’da doğmuş değildir. Zebra ispinozları,  rengarenktir ve kafes kuşlarının en popülerleri arasındadır. Zebra ispinozları, ev, ofis veya sınıf için en zevkli evcil hayvanlardandır. Olgun erkek zebra ispinozu, dişiden genellikle daha parlak renklidir ve tartışmasız kolayca ayırt edilebilir. Parlak turuncu yanağın olduğu klasik erkekte, boğaz ve göğüste kahverengi renk bulunur. Kanatların altında benekli bir kısım ve göğüste ise zebranınki gibi çizgiler vardır. Zebra ispinozlarının popülerliği onların tutsaklıkta en kolay beslenebilen kuşlardan olmalarına ve çekici renk varyetelerinin bulunmasına dayanır. Genellikle sahiplerinin, doğumuna ek olarak onların yavrusunu görme, onların yuva araması ve yeniden üreme davranışına tanıklık etmesi için tekrar etme fırsatları vardır.
Zebra ispinozunun başka bir büyük cazibesi cıvıldarken yumuşak bir ses çıkarmasıdır. Birçok kişi şehirlerde yaşayabilmesi açısından zebra ispinozunun tatlı sesini rahatsız edici bulmaz, yüksek sesli birçok diğer kuşa ve bazı ispinozlara kıyasla daha az rahatsız edici sesleri vardır. Erkek de, dişiden genellikle daha çok öter ve aynı zamanda daha iyi ötücüdür.

Sosyal alışkanlıkları

Zebra ispinozları, çok sosyal kuşlardır. Bazen kendi türüyle anlaşmazlıklar yaşayabilirse de dikkatli olunduğu sürece büyük bir problem çıkmaz. Tipik olarak, zebra ispinozları insanlardan uzak durur ve okşanmayı, ellenmeyi veya tutulmayı sevmezler. Elle beslenen zebra ispinozlarının bazı sahipleri, onların, insanla daha rahat dokunmadan rahatsız olmadan ilişki kurabildiklerini bildirmişlerdir. Yine de, genel bir kural olarak evcil hayvanını sevmek isteyen kişiler için zebra ispinozu önerilmez. Bu kuşlar Avustralya’da, anayurtlarında, tamamen açık otlaklarda kalabalık sürülerde yaşarlar. Bunun için zebra ispinozlarının mutluluğunu garanti edebilmek için bizler onları çift olarak beslemeliyiz. Zebra ispinozlarının bir çifti çoğunlukla yakın fiziksel temasta bulunurlar, yuvalarında beraberce uyurlar veya birbirlerinin tüylerini düzenlerler. Çoğunlukla zebra ispinozlarının bir çiftinin arasında sıkıntı ancak yumurtaların üzerinde oturma zamanı geldiğinde çıkar. Saldırgan bir erkeği dizginlemek için strateji olarak, onun saldırganlığını göstermesi için bir oyuncak verebiliriz. Böylece dişiyi bir an olsun rahat bırakabilir.

Kafesler

Zebra ispinozları, çok aktiftir ve etrafta uçmayı severler. Uzmanlar zebra ispinozu sahiplerine alabilecekleri en büyük uçuş alanı olan kafesi almalarını önerirler. Minimum 40 cm uzunlukta bir kafes iyidir. Zebra ispinozları küçük olduğundan dolayı bütün kuş kafesleri uygun değildir. Egzotik ispinozlar için, asla kafes barlarının arasında 1-1,2 cm.den daha çok boşluk olmamalıdır. Pirinç kafese koyabilirsiniz, zehirli kafesler değildir. Mutlu, stressiz ispinozların, sessiz sakin kafesleri olmalıdır, ev, ofis veya sınıfın gürültüsüz alanlarına yerleştirilmelidirler. Salıncaklar, zebra ispinozu için mükemmel bir aksesuar olarak kafese koyulabilir.
Rejim

Taze suyun günlük değişimi kritiktir. Eğer suyun yeri uygunsuzsa kuşlar gazeteyi sular, dar ağızlı olan sulukları tercih edin. Zebra ispinozunun birincil yiyeceği tohumdur. Akdarı, herhangi bir ispinoz  formülünde ana tohumdur. Dengeli tohum formülleri pet shoplarda her zaman satılır. Zebra ispinozları ıspanak, sebzeler ve meyvelere ihtiyaç duyar. Filizlendirilmiş tohumlar, ispinoz sahipleri tarafından kullanılan bir diğer metottur. Havuçları rendeleyerek verilmeli, ve salatalık da zebra ispinozlarına verilebilir. Elma ve muz bazı ispinozların hoşuna gider. Kalsiyum, zebra ispinozlarına gerekli temel bir mineraldir. Önemlidir, hem kuşların gelişme aşamasında hem de kemiklerini güçlendirmede, hem de dişiler kalsiyuma yumurta yapacakları zaman yoğun olarak ihtiyaç duyar. Yumurta olduktan sonra da gereklidir. Genellikle, mürekkepbalığı kemiği, birçok pet shoptan elde edilebilir. Yumurta maması da, bir katkı olarak periyodik olarak önerilen bir gereksinmedir.

Yavru üretmek

Zebra ispinozları, saldırgan yuva yapıcılardır. Bambu yuvaları iyi bir seçenek olabilir. Erkek kuş yuva malzemesini toplar. Zebra ispinozlarına, evdeki malzemeler(peçete vs.) veya ticari olarak satılan yapay yuva malzemelerini sağlayabilirsiniz. Yuva yapıldıktan sonra, dişi zebra ispinozu, genellikle dört veya altı yumurta arasında yumurtlar, her gün bir veya bazen iki yumurta bırakır. Bir çift yumurtadan sonra çift yumurtalarda oturmaya başlayacaktır. Yaklaşık olarak 13-14 gün maksimum 11 yumurtaya kuluçkaya yatar. Genç kuşların bağımsızlığı yaklaşık olarak iki ay sonradır.

 

        Zebra İspinozu (Hint Bülbülü) 
KESİK BOYUN İSPİNOZU
(Amadina fasciata)
Kesik boyun veya Kurdeeli ispinoz (Amadina fasciata) tıknaz yapılı, dayaıklı, kahverengi tonlarında yer yer benekli bir tüy yapısına sahip bir mumgagadır. Görünüş olarak mannikinler ailesine benzetilse de yavrularının gaga işaretleri, tüy yapılarından,  diğer davranış ve ötüşlerinden dolayı melba ispinozlarına yakın sayılmaktadırlar.

Bu kuşlar sık sık ithal edilirler ve fiyatları da ucuzdur. İngiltere de ki ilk başarılı üretim 1980 lere dayanır, fakat Avrupa da Velliot tarafında 1970 lerde üretilmiştir. Fakat çok sayılarda üretim ve koşullara kolay ayak uydurmasına rağmen bu kuşlar maalesef ki avikültürde daha renkli hem cinsleri kadar popüler olmayı başaramamışlardır. Dişiler erkeklerden daha nazik yapıdadırlar fakat iklime alışınca dayanıklı ve 10 seneden ve daha fazla sürelerde uzun ömürlü olurlar.  25ºC civarındaki dereceler ortama yeni gire kuşlar için idealdir fakat ısının 150  C altına düşürülmemesi tavsiye edilir, özellikle üreme zamanında dişiler düşük ısıdan dolayı yumurta tıkanması olabilirler. Daha yüksek derecelerde bu problemin önüne geçilebilir. Bu kuşların Afrika’nın Kenya, Namibya gibi değişik ülkelerinde farklı benzer türleri vardır.

 

Boylarının 11-12 cm olarak ölçülen uzunluğu cinsiyete göre farklılık gösterir. Dişiler ve erkekler kaba görünümde birbirine benzese cinsiyet ayrımı oldukça kolaydır, erkeklerin boynunun altında adını aldıkları kırmızı şerit ve karın altlarında daha koyu kahverengi lekeleri vardır. Bacaklar ve gagalar ikisinde de açık pembe rengindedir. Genç kuşlar görünüm olarak dişilere benzerler erkeklerde kırmızı halka hafif hafif belirgindir, fakat kahverengilikleri daha donuktur. Bu kuşlar oldukça sosyal kuşlardır ve çiftlerin arasında bağlar oldukça kuvvetlidir, dişiler çok nadir yalnız dolaşırlar.

1500 metrenin üstündeki bölgelerde, akasya savanlarında, kuru çalılık yarı çöl gibi bölgelerde, tarımsal alanlarda ve yerleşim yerlerinin yakınlarında bulunurlar hatta evlerin saçaklarına yuva yaparlar. Üreme sezonunda biri kuluçkada yatarken diğer eşler tek görünebilir, zemine konup dolaşırlar, yerlerde eşelenip dolanırlar, tohumlar ve termit gibi böcekler yiyecek olarak aranır.

Üreme: Kur yapma davranışı olarak erkek bir para yuva malzemesini gagasına alır ve dişinin karşısına geçerek tüylerini kabartıp vücuduna heybetli bir görüntü verir. Hoplayıp, zıplayarak, eğilip dikilerek şarkısını söyler ve dişi kuluçkalamaya istekliyse kuyruğunu titreterek karşılık verir.

Yuvalar yağmurlu mevsimin sonuna denk gelen kurak mevsimde ot,çalı ve çalılardan ağaç kovuklarına ve evlerdeki deliklere yapılır. Yuvalar yapı olarak yuvarlak şekildedir ve çoğu kolonilerde girişlerinde kısa bir tünel vardır. 4-5 adet yumurta bırakılır ve her iki cinste kuluçkaya sırayla yatarlar. Kuluçka 12-13 gün sürer, ve  yavrular 21-23 gün içinde tüylenirler. Anne baba tüylendikten 21 gün sonra daha yavruları beslemeye devam ederler.

 

Kesik boyunların serçelerin sesine benzer çağrı amacıyla çıkardıkları sesler yanında vızıldamaya benzer seslerde çıkarırlar. Yuvaya çağrı sesi kapı gıcırtısına benzer, ama yuva içindeki çiftin boyunlarını gerip gagalaşırken beraber çıkardıkları tek notaya benzer sesleri de vardır. Beraber koloni halinde uçarken ve yuvaya bir yabancı yaklaştığında gürültülü çığlık şeklinde öterler. . Savunma ve kavga anında ise hırlama ile karışık bir vızıltıları vardır. Uçarken iii-iiii-iii şeklinde bir ses çıkarırlar. Erkeğin şarkısı yumuşak bir şekilde bülbüle benzer cıvıltı şeklinde güzel bir şarkısı vardır dişinin ise kısa şeklide çıkardığı sesler vardır. Erkek öterken boynunu gerer ve dişiye tüylerini kabartıp gösterir.

Kesik boyun bir çifti ferah bir kafes içinde barındırabilirsiniz, idealdirler ya da ufak bir kuşhanede bir gruba yer verebilirsiniz. Bu kuşlar diğer daha narin yapılı ispinozlarla özellikle küçük mum gagalarla barındırılamaz ve onları kötü şeklide hırpalarlar. Üreme mevsimlerinde etrafta gezinen ufak yapılı kuşlara acımasızca zarar verirler. Hatta kendilerinde daha iri yapılı kuşlara bile karşı koymaktan çekinmezler.

Bu kuşların esaret altında üreme başarıları ile ilgili fikirler değişkenlik göstermektedir, bazı çiftler üreme zamanında en ufak bir rahatsızlıkta strese girip yavruları ve yuvayı terk ederken diğerleri ise yuva gözetlemeye karşı oldukça toleranslı olabilirler. Yeni bir çifte üretim için mümkün olduğunda mahremiyet ve sakin bir ortam sağlanmalıdır. Yuva olarak kutu ya da sepet kullanılır, önemli olan bir çok türde yuva malzemesinin verilmesidir. Saman ,  çimen sapları,yırtılmış peçete kağıt ve yuvanın en üstünü kaplamak için yumuşak tüyler veriniz. Bazı ebeveynler yavrularını beslerken un kurtları, örümcekler gibi canlı yeme ihtiyaç duyarken bazıları yumurta maması, ıslatılmış yem gibi besinlerle yetinmiştir, Ancak canlı yem mutlaka bulundurulmalıdır.

İlave notlar: Dişiler yumurta tıkanması rahatsızlığına çok yatkındırlar, diyetlerinden kalsiyum eksik edilmemelidir, Afrika iklimine alışkın olduğu için su tüketimi diğer benzer kuşların biraz altında gözlemlenmiştir. Eğer imkânınız varsa zemininde toprak olan bir kuşhane sağlayınız bu kuşlar zemini eşeleyip böcek arayacaklardır, aynı şeklide bu huylarından dolayı yem kabındaki yemleri sıçratıp ziyan edebilirler, derin bir kap vermek bunu önleyebilir. Kırmızı başlı ispinozlar beraber barındırılırsa melezler oluşabilir. Ayrıca sarı boyunlu mutasyonu formu da üretilmiştir.

 

 

 

Java Serçesi (Java Finch – Java Sparrow)
(Lonchura oryzivora)

Dayanıklılık:  İklime alıştığında dayanıklı

Üreme kolaylığı: Doğurgan ve üretmesi oldukça kolay

Ötüş kabiliyeti: Muhteşem

Uyumluluk: Pasif, fakat diğer pasif türlerle bir arada barındırmak için fazla büyük.

Boy: 14-15 cm.

Ağırlık: 20 gr. civarı.

Diğer Genel İsimleri

Java Finch, Java Sparrow, Paradise Sparrow, Ricebird, Rice Bird, Paddy Rice Bird, Rice Munia, Paddy Bird, Temple Bird, Java Temple Bird

Kökeni

Asya

Dağılım Alanı

Endonezya, Büyük Sunda Adaları, Java, Bali. Diğer bazı bölgelere de taşınmıştır.

Tanımlama

Sakindir fakat görüntüsü ile korkutabilir. Bu kuş agresif değildir ama karışık koleksiyonlarda birçok pasif türü ürkütebilir. Birçok agresif ispinoz türüne arkadaşlıkta uygundur.

Mutasyonları

Beyaz, Pied, Fawn, Cream, ve Silver (koyu ve açık).

Cinsiyet

Sadece erkek kuş öter ve kur dansı yapar. Üreme kondisyonuna ulaşmış kuşlarda, erkeğin gagası dişiden daha geniş ve koyu olur. Göz halkaları ise daha kabarık ve koyu kırmızı olur.

Şarkı

Erkek şarkısına gagasını tıklatarak başlar, sonra alçak cırcır sesleri hızlanarak artar ve bir tür ciyaklama sesiyle biter. Şarkılar kuştan kuşa değişir.

Favori Yiyecekleri

Muhabbetkuşu yemi, yulaf, yeşillik, yumurta maması, canlı yem (unkurdu), kabuklu pirinç.

Doğal Habitat

Otlaklar, açık ormanlık araziler, ağaçlık bozkırlar, kumsal ormanları, tarım arazileri (çeltik yetiştirilen yerler), Java ve Bali’deki mangrov ormanları. Bu kuş türü başka bölgelere de taşınmıştır.

Alışkanlıkları

Doğada Java ispinozları oldukça sosyal kuşlardır. Üreme sezonu dışında sürüler halinde yiyecek ararlarken birlikte hareket ederler. Esaret altındayken sosyal, uzun ömürlü ve banyo aşığıdırlar. Sıklıkla kümeler halinde tünerler ve birbirlerini kaşırlar. Bazı kumrularla beraber yaşayan Java ispinozları kumruların tepesine tüneyecek kadar sakin ve barışçıldırlar. Vahşi Java ispinozları yemek için ve çeltik tarlalarını korumak için avlanmaktadırlar, evcil hayvan ticareti için de tuzaklarla yakalanmaktadırlar ve popülasyonları giderek azalmaktadır.

Özel hususlar

Javalar şu türlerle hibrid oluşturabilirler: Bengal ispinozu, African Silverbill (L. cantans), Spice Finch (L. punctulata), Cut-throat (Amadina fasciata) ve Red-headed Finch (A. erythrocephala).

Üreme Sezonu

Doğada yağmur mevsiminin başlangıcından bitimine kadar ürerler.

Üreme Tavsiyeleri

Bu kuşlar en iyi şekilde gruplar halinde diğer Javalarla veya Weaver ya da Munia gibi büyük türlerle barındırılırlar. Geniş bir kafes ya da salmada üreyebilirler. Bu kuşlar en iyi koloni sisteminde üretilirler. Muhabbetkuşu yuvaları verilmelidir. Sadece dişi geceleri kuluçkaya yatar. Yavrular çıplak ve koyu tenli olurlar. Yavrular büyürken yumurta maması ve unkurtlarını kabul ederler. Yavrular tam bağımsızlaşana kadar yuvada kalmaya devam ederler.

 

Yaşam Döngüsü

Kuluçka: 4-6 yumurta

Kuuçka süresi: 14 gün

Tüylenme süresi: 21-30 gün

Bağımsızlaşma süresi: 50 gün

İlk tüy dökümü: 3 ay

 

Java serçesi ailesi

 

Siyah Arkali (Kirmizi Kulakli) Mumgaga [Black-rumped (Red-eared) Waxbill]

(Estrilda troglodytes)

 

Dayanıklılık: İklime alışırsa dayanıklı

Üreme kolaylığı: Zor

Ötüş kabiliyeti: Oldukça tatlı

Uyumluluk: Pasif, diğer pasif türlerle uyumlu

Boy: 10 cm.

Diğer Genel İsimleri

Black-rumped Waxbill, Gray Waxbill, Grey Waxbill, Red-eared Waxbill, Yellow-browed Waxbill, Pink-cheeked Waxbill

Kökeni

Afrika

 

Dağılım alanı

Senegal ve Gambiya’nın doğusundan kuzeydoğu Kongo’ya ve kuzeybatı Uganda’ya, Sudan’ın kuzeyinden Darfur ve Sennar’a, Eritre ve kuzeybatı Etiyopya’ya kadar yayılır.

 

Tanımlama

Barışçıl, aktif, yuvasını koruyucu.

Mutasyonları

Turuncu gagalı, pembe ve kırmızı tüyleri sarımsı turuncu olan bir mutasyon rapor edilmiştir.

Cinsiyet

Dişilerin altındaki gül rengi yamalar erkeğe göre daha donuktur. Fakat bu güvenilir bir ayırıcı değildir. En güvenilir çözüm erkekleri ötüşlerinden ayırt etmektir.

Şarkı

Şarkı değişkendir ve kuşlar sıklıkla değişik çeşitlemeler söylerler. Şarkılar genellikle gürültülü patlamalar şeklindedir ve alçalan notalarla sona erer.

Favori Yiyecekleri

Küçük taneli darılar, böcekler (karıca pupası, yeşil bitler, meyve sinekleri)

Doğal Habitat

Bozkırlar, nehir etrafındaki çalılık yerler, bataklık yerler, otlaklar.

Alışkanlıkları

Oldukça hareketli kuşlardır. Birbirlerini kaşırlar. Çiftler üreme sezonu dışında yakınlık kurmazlar. Farklı sezonlarda yeni eşler bulurlar.

Özel hususlar

Pin-tailed Whydah türünün bakıcısıdır. Bu türlerle hibridler oluşabileceğinden beraber beslenmemeleri tavsiye edilir: Orange-cheeked Waxbill, Common Waxbill, Crimson-rumped Waxbill, Gold-breasted Waxbill ve Fire Finch türleri.

Üreme Sezonu

Doğada, Siyah Arkalı Mumgagalar Afrika yağmur mevsiminin ikinci yarısı boyunca ürerler. Esaret altındayken, sıcak aylarda ürerler.

Üreme Tavsiyeleri

En iyi üreme sonuçları geniş ve iyi bitkilendirilmiş bir salmadan alınabilir. Salmanın uzunluğu en az 90 cm. olmalıdır. Erkek bir miktar yuva malzemesini gagasına alarak dişinin önünde kafasını aşağı yukarı sallar. Çiftleşme yuva içerisinde olur. Kendi yuvalarını kendileri inşa ettiklerinden hazır yuvaları nadiren kabul ederler. Çimenleri ve hindistancevizi liflerini kullanarak yuvalarını inşa ederler. Yuvanın içerisine yumuşak tüylerle dekore ederler. Erkek kuş koyu ve parlayan objeleri yuvaya taşır. (yumurta kabuğu parçaları, kurumuş dışkı, kağıt parçaları vb.)  Erkek kuş bunları yuvanın önündeki erkeğin yeri denilen yere yığar. Bu yırtıcılar için bir tür hiledir. Ebeveynlerin her ikisi de kuluçkayla meşgul olurlar.  Yavruların sarı derileri ve mavimsi altları olur. Yavrularını büyütürlerken bol canlı yeme ihtiyaç duyarlar.

Yaşam Döngüsü

Kuluçka: 3-6 yumurta

Kuluçka süresi: 11-12 gün

Tüylenme süresi: 21 gün

Yukarıdan aşağıya Erkek, Dişi ve Yavru.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bengal ispinozu (Society, Bengalese)

 

(Lonchura domestica)

Dayanıklılık:  Dayanıklı

Üreme kolaylığı: Oldukça verimli

Ötüş kabiliyeti: Oldukça tatlı

Uyumluluk: Pasif, diğer pasif türlerle uyumlu

Boy: 10 cm.

Diğer Genel İsimleri

Bengalese finch, Bengalee, Society Finch

Kökeni

Asya

Tanımlama

Sürü kuşu, barışçıl, sakin.

Mutasyonları

Birçok mutasyonu bulunur: Pied (en çok rastlanan mutasyondur), Fawn(açık kahverengi) (düz ve parçalı çeşitleri vardır), Chestnut (orta koyulukta kahverengi, kestane rengi) (düz ve parçalı çeşitleri vardır), Beyaz, Tepeli, Albino, Dilute, İno, Pearl.

Bengal ve Black Mannikin (Lonchura stygia) arasında eşleştirme yaparak yeni çeşitler oluşturulmaktadır. Bu yeni çeşitlerin bir kısmı Bengallerle aynı bakıcılık özelliğini taşımadıklarından popüler olamamışlardır.

Cinsiyet

Erkekler öterler ve kur dansı yaparlar. (Öterlerken tüylerini titretirler ve sıçrarlar.) Baskın dişiler de ötebilirler, fakat bu genellikle rastlanmayan bir durumdur. Çağrı sesleri birbirinden farklıdır. (Dişide “r” sesi daha çok duyulur.) Bu yöntemle kuşların cinsiyetini ayırmak için tecrübeli bir dinleyici olmak gerekir.

Şarkı

Cikcikli şakımalar ve cırcırlarla dolu bir ötüşü vardır. Şarkılar kuştan kuşa değişir. Eğer başka bir kuş tarafından yetiştirilmişlerse onların ötüşüne benzer bir ötüşleri olur.

Favori  Yiyecekleri

Darı, yeşillik, yumurta maması.

Doğal Habitat

Bengal ispinozu evcil bir türdür ve doğada bulunmaz. White-backed Munia (Lonchura striata) türüne oldukça benzemektedir ve onun evcilleştirilmiş biçimi sayılır. Bir başka teori de ise Bengal ispinozunun Çin’de Lonchura acuticauda ve Lonchura striata türlerinin kırılmasıyla elde edilmiş kısır olmayan bir hibrid olduğu varsayılır. Bu tür Asya’da yüzyıllarca özenle üretilmişlerdir. Küçük kafeslerde beraberce üretilmişler ve ebeveynlik duyguları çok güçlenmiştir. İlginç bir biçimde, Bengal ve diğer Munia türlerini eşleştirdiğinizde doğurgan hibridler oluşur.

 

Alışkanlıkları

Çok sosyal kuşlardır. Başka Munia türleriyle ve diğer sosyal kuşlarla beraber uyuyabilirler ve onları kaşırlar. Bu kuşlar geceleri bir yuvada yatmayı tercih ederler. Çok aşırı sosyal kuşlar olduklarından bir yuvada 8-10 tane kuşu bir arada görmeniz şaşırtıcı değildir. 2 erkek veya dişi eğer hazır yuva ve yumurtalar verilirse (garanti olmamakla birlikte) çift davranışları sergileyebilirler.

Özel hususlar

Diğer Lonchura türleriyle hibrid oluşturabilirler. Bunun yanında Parson Finch, Cut-throat, Red-faced Parrotfnch, Red-cheeked Cordon Bleu ve bazı Poephila türleriyle hibrid oluşturabilirler. Bakıcı kuş olarak sıklıkla kullanılırlar. Birden çok türün yavrularına aynı kuluçkada bakabilir. Bengal ispinozları diğer birçok küçük kuş türünden daha kısa ömürlüdür, genellikle 4 yıl civarı bir ömürleri vardır.

Üreme Sezonu

Yıl boyunca ürerler.

Üreme Tavsiyeleri

Çok sosyal kuşlar olduklarından koloni olarak üretilmelerinde fayda vardır. Bu durumda dişiler yumurtalarını aynı yuvaya bırakırlar ve bütün kuşlar aynı yuvada uyurlar. Tabii bu üreme sonuçlarını olumsuz etkiler. En iyi üreme sonuçları, bir çift kuşun tek olarak kafeste üretilmesinden alınır. Yuva seçmezler. Ebeveynlerin her ikisi de kuluçkaya yatarlar ve her ikisi de gece yuvalarlar. Her iki ebeveyn de yavruları beslerler. Bakıcılık yaptırdığınız yavruları büyütürlerken proteince zengin içerikli yiyecekler vermelisiniz. (yumurta maması, unkurtları) Eğer Bengallerin altına yavru sürecekseniz hepsi eşit boyda olmalıdır. (Eşit boy, eşit yaştan önemlidir.) Yoksa büyük yavrular, küçüklerin beslenmesine engel olurlar.

Yaşam Döngüsü

Kuluçka: 3-9 yumurta (genellikle 4-6 yumurta)

Kuluçkaya yatma zamanı: Ebeveynler hazır olduğunda, 3. yumurtadan sonra.

Kuluçka süresi:  16 gün

Tüylenme süresi: 19-25 gün

Bağımsızlaşma süresi: 4 hafta

İlk tüy dökümü: 3 ay

Cinselolgunluk:3ay

 

Turuncu Yanakli Mumgaga (Orange Cheeked Waxbill)

(Estrilda melpoda)

 

Dayanıklılık:  Dayanıklı

Üreme kolaylığı: Biraz zor, ama doğurgan bir tür.

Ötüş kabiliyeti: Oldukça tatlı

Uyumluluk: Pasif, diğer pasif türlerle uyumlu

Boy: 10 cm.

Diğer Genel İsimleri

Orange Cheek, Orange-cheeked Astrild, Red-cheeked Waxbill

Kökeni

Afrika

Dağılım Alanı

Batı ve Doğu Afrika: Gambiya, Demokratik Kongo Cumhuruiyeti, Angola ve Zambiya.

Tanımlama

Utangaç, ürkek, enerjik, üreme zamanında biraz agresif olabilir.

Cinsiyet

Erkekler öterler ve popolarına yakın sarı çizgiler dişiden daha koyu olur.

Şarkı

Şarkı hafif şıngırdama notalarından oluşur ve çeşitli bireysel farklılıklar içerir.

Favori Yiyecekleri

Yeşillik, böcekler (unkurtları, termitler, karınca yumurtaları, yeşil bitler)

Doğal Habitat

Batı ve Orta Afrika’nın otlak ve bozkırları, sıklıkla suluk ve bataklık yerler, çiftlik yakınları.

Alışkanlıkları

Üreme sezonu dışında küçük sürüler halinde yaşamayı tercih ederler. Birbirlerini kaşımakla meşgul olurlar.

Özel hususlar

Turuncu yanaklı mumgagalar Siyah arkalı (kırmızı gözlü) mumgagalarla hibrid oluştururlar. Pin-tailed Whydahlar bu kuşun yuvasına da parazitlik yapabilirler. Bu kuşlar soğuk havaya hassastırlar. Isının 18°C’nin altına düşmemesine dikkat edilmelidir.

Üreme Sezonu

Doğada, Turuncu Yanaklı Mumgagalar yağmur mevsimi boyunca ürerler. Sierra Leone’de Temmuz-Ağustos aylarında, Kongo’da Ekim’den Haziran’a kadar (bazen Ağustos’a kadar), Kuzey Zambiya’da Şubat’tan Mayıs’a kadar ürerler.

Üreme Tavsiyeleri

Bu kuşlar üremek için geniş bir yere ihtiyaç duyarlar. Yarı açık yuvalar ve sepet yuvaları verebilirsiniz. Yuvalar yere olabildiğince yakın olmalıdır. Yuvalarını bitkilerle gizlemek iyidir. Bu kuşlar da Black-rumped Waxbill türü gibi yuvanın önüne yırtıcıları aldatmak için çeşitli objelerden hileler yaparlar. Yavrularını büyütürlerken bol canlı yeme (unkurtları, mumkurtları, termitler) ihtiyaç duyarlar. Yavrular çıplak doğarlar. Yavrular varken yuva gözlemlerinden kaçınılmalıdır.

 

Yaşam Döngüsü

Kuluçka: 4-6 yumurta

Kuluçkaya yatma zamanı: 3 veya 4. yumurtadan sonra

Kuluçka süresi: 14 gün

Tüylenme süresi: 16-20 gün

Bağımsızlaşma süresi: 4-5 hafta

 

 

 

 

 

 

Baykuş ispinozu (0wl finch)
( Poephila bichenovii veya Taeniopygia bichenovii)

 

Tanım: Baykuş ispinozu oldukça göze çarpan bir Avustralya ispinozudur. Normal formlarında yüz çevresi gümüş beyaz renkte, dıştan onu saran kalın siyah bir çizgi ve göğsün altında bir çizgi daha. Sırt ve başın üstü genelde açık kahve   renginde olur ve karin altı krem rengindedir. Kanatları ve sırtın arkasını kaplayan beyaz noktalar bulunmaktadır. Bacaklar ve gaga mavimsi renktedir ve gözler koyu kahverengindedir. Her iki cinste ayni görünümdedir fakat bazı ufak noktalar ile ayird edilebilir. Mesela erkekte bu çift çizgiler daha kalın ve yüz çevresi daha parlak beyaz renktedir.

Bazı küçük notlar:

*Erkekler dişilerden genelde daha dik bir şekilde dururlar

*Dişilerin yüz ve göğüs tüyleri daha kirli renktedir.

*Kafalarına tepeden bakıldığında erkeklerin kafaları daha geniştir ve siyah tüylü bölge daha fazla arkaya doğru uzanır.(Güvenilir bir ayırt etme yöntemi)

Bu kuşlar belki de Avustralyanin en küçük ispinozlarındandır, ortalama 10 cm büyüklüktedirler.

Menşei: Baykuş ispinozları genelde Avustralyanin doğusunda bulunurlar,genel olarak iki formda bulunmaktadırlar,popo çevresi beyaz olan kuşlar dominant kuşlardır ve doğu bölgelerde yaşarlar ancak siyah renkte butları olan kuşlar Kimberly bölgesinde yasarlar.Siyah butlu kuşlar beyaz renkte olanların alt türü olarak tanımlanırlar.

Diyet: Bu kuşlar da karışık ispinoz yemi tüketmektedirler. Taze içme suyu ,    kalamar kemiği,mineral karışımı her daim bulundurulmalıdır. Marul, ıspanak, karahindiba, kus otu, dal darı, yumurta maması ,brokoli çiçekleri, havuç düzenli şekilde verilebilir ayrıca canlı yemde yiyebilmektedirler.

Genel bakim: Kuşlarınızın tırnaklarını düzenli olarak kesmeyi ve mümkünse günlük banyo vermeyi ihmal etmememiz gerekmektedir.

Diğer ispinozlarla uyum: Bu kus genelde diğer türlerle karışık salmada iyi geçinebilen bir kustur, genelde geniş bir alan gereklidir ve diğer türlerin sayıca baykuş ispinozundan fazla olması tavsiye edilmektedir. Ancak üreme sezonunda diğer türler gibi benzer şekilde bu türün erkekleri birbirlerine karsı agresif tavır sergilemektedirler. Ayırılmaları önerilmektedir.

Barındırma: Genelde her zaman en ideal ortam diğer türlerle karışık bitkili bir salmadır. Eğer üremelerini istiyorsanız büyük salmalara çiftleri ayırarak koymanız gerekmektedir. Kış aylarında bu tip dış salmalarda ısıtma gerekmektedir.

Ötüş: Genel olarak erkek baykuş ispinozunun tekrar seklinde boynunu gererek söylediği bir şarkisi vardır. Genelde ötüşü hafif Hint bülbülü ötüşünü andırmaktadır. Ancak bu kuşlar hint bülbülleri veya bengal ispinozları gibi sürekli ötmezler, ötüşünü yakalamak için bir süre gözlemlemeniz gereklidir,dişiler ise oldukça sessizdir ve ara sıra “mip” seklinde bir ses çıkarırlar.

Üreme: Baykuş ispinozları salmalarda ve üretim kafeslerinde üreyebilmektedirler. Genelde salmada 3 çiftli bir koloni barındırılmaktadır. Yuva seçimleri ise kutu yuvalar, süt kartonu yuvaları ve bambu sepet yuvalar arasında gidip gelir ancak en fazla rağbet gören sepet yuvalardır. Yuva malzemesi olarak kurumuş otlar, Hindistan cevizi lifi, selpak ve kağıt şeritlerini kullanırlar. Yuvanın içindeki üst katmanı ise yumuşak tüyler ve hintkeneviri elyafı gibi yumuşak malzeme ile kaplarlar. Benzer şekilde 4-6 beyaz yumurta gelir ve kuluçka 3. yumurtadan sonra baslar. Civcivler yumurtadan ortalama 13 günde çıkarlar ve renkleri gridir, tıpkı zebra ispinozu yavruları gibi hafif hav tüylere sahiptirler. Büyüdükçe tıpkı anne babalarına benzerler ancak gagaları ve beyaz bölgeleri daha koyu renktedir. Yuvadan çıktıktan 2 hafta sonra bağımsız olurlar.

 

Bu kuşlar ile ilgili üreme problemleri cinsiyetleri ayırabilmek ve yuvalamaları için ortama yerleşmelerini sağlamaktır.(Yani yuva yapmaya başlamalarından bahsediliyor sanırım)

Bu küçük kuşlar en yakın akrabaları olan zebralar gibi delilde genelde mum gagalar gibi huylar sergilerler. Yani buradan anlıyoruz ki biraz mahremiyet, üreticiler kafesin dıştan bitkilerle kaplanmasını önerirler böylelikle.

 

Ayrıca kuşları bileziklere durumunuz yoksa sepet yuvaları tercih etmeniz daha iyi olacaktır. Bundan öncede yumurtalara ve yavrulara zarar verilmemesi için tırnakları kesilmesi önerilir.

Bundan başka genelde yavruları gouldianlar gibi zebralar ve bengaller tarafından kolayca büyütülür. Ancak zebraların altına verilince karışık kuluçka yapılmaması başka önemli bir tavsiyedir. Zebra ve baykuş yavruları ayni gibi durmalarına rağmen tüy yapısı ve yem isteme sekline göre bizim uyanık zebralar her nasılsa anlayıp yavruları yuvadan atabiliyorlarmış. Ancak bengiller her türlü karışık kuluçkaları sorunsuz büyütüyorlar.  Baykuş ispinozları zebra ispinozunun en yakın kuzenidir ve melezleşebilmektedirler.

Ayrıca Avustralyanin diğer ispinozlarına benzemeyen tuhaf bir huyları vardır bu da ki yavruların yem isterken kanatlarını kaldırmalarıdır. Bu davranışa sadece bazı Afrika mannikinlerinde rastlanır, bunun nedeninin diğer kardeşlerin yem almalarını engellemek için olduğu düşünülmektedir.

 

Amerika Sakasi (American Goldfinch)

 

(Carduelis tristis)

American Goldfinch, bilindik ve bol bulunan küçük renkli bir kuştur. Sıklıkla otluk alanlarda ve yemlikleri ziyaret ederken görülebilir. Devedikeni tohumlarını yedikten sonra kalanını yuva malzemesi olarak kullanır.

İlginç Bilgiler

American Goldfinch kış tüylerinden 1. tüy dökümüyle çıkıp üreme sezonu tüylerine bürünür. Bu kuş aynı zamanda ailesinin baharda 2. kez tüyünü döken tek üyesidir, diğer tüm türler sezonda sadece bir kez tüy dökerler.

American Goldfinch en geç yuvalayan kuşlardan biridir. Genellikle Haziran sonu veya Temmuz başı gelmeden yuvalamaya başlamazlar, bu arada birçok diğer ötücükuşlar üremeyi bitirir. Geç yuvalama belki de uygun yuva malzemesi ve yavruları beslemek için uygun tohumların bulunması içindir.

American Goldfinch yıl boyunca topluluk halinde yaşar. Kışın sürüler halinde gezerler. Üreme sezonunda küçük gruplar halinde yemlenirler. Üreme alanları birbirine karışmıştır.

American Goldfinch çoğunlukla tek eşlidir. Fakat birkaç dişi ilk kuluçkalardan sonra eş değiştirebilirler. Dişi ilk erkekten yavrularını yetiştirdikten sonra başka bir kuluçka için değişik bir erkekle daha çiftleşir.

Tanımlama

  • Boy: 11-13 cm.
  • Kanat açıklığı: 19-22 cm.
  • Ağırlık: 11-20 g.
  • Küçük bir kuştur.
  • Gaga küçük, sivri,konik ve pembedir.
  • Vücudunda parlak sarıdan donuk kahverengine renklenme bulunur.
  • Kanatlar koyudur. Geniş beyaz kanat çizgileri vardır.
  • Kuyruk kısa ve çentiklidir.
  • Üreme döneminde erkek parlak sarıdır. Siyah bir başlığı ve kanatları vardır.
  • Gözleri siyahtır.
  • Kuyruk altı bölgesi beyazdır.
  • Sıçramalı bir şekilde uçar.
  • Uçarken sık sık öter.(Çağrı ötüşü yapar.)
  • Genellikle küçük sürüler halinde bulunur.

Cinsiyet Ayrımı

Yazın erkek parlak sarı olur ve siyah başlığı vardır. Dişi ise donuk zeytin yeşilidir. Cinsiyetler kışın benzer ve donuk renklidir.

Erkek

Üreme (Alternatif) Tüyleri: Vücut parlak limon sarısıdır. Başlık ve alın siyahtır. Kanat ve kuyruk tüyleri siyahtır ve beyaz sınırları vardır. Kuyruk altı beyazdır. Bacaklar solgun renklidir. Gaga koyu turuncu-sarıdır.

Kış (Ana) Tüyleri: Yüz, boğaz ve göğüs sönük sarıdır. Sırt ve taç kısmı zeytin kahverengisidir. Alt kısımları zeytin grisidir. Omuzları sarıdır. Kanat ve kuyruk tüyleri siyahtır ve beyaz sınırları vardır. Karın ve popo kısmı beyazdır. Bacaklar koyu grimsi kahverengidir. Gaga koyu grimsi kahverengidir.

Dişi

Üreme (Alternatif) Tüyleri: Üst kısımları sarımsı kahverengidir. Alt kısımları sönük sarıdır. Bazı dişiler daha parlak sarı olur. Kanat ve kuyruk tüyleri siyahımsı kahverengidir ve beyazımsı sınırları vardır. Kanat çizgileri beyazımsıdır. Bacakları donuk renklidir. Gagası koyu turuncu-sarıdır.

Kış (Ana) Tüyleri: Taç kısmı, ense ve sırtı zeytin yeşilidir. Çene, boğaz ve göğüs zeytin sarısıdır. Kanat ve kuyruk tüyleri siyahımsı kahverengidir ve beyazımsı sınırları vardır. Kanat çizgileri soluk sarı renklidir. Karın ve popo kısmı grimsi kahverengidir. Bacaklar koyu grimsi kahverengidir. Gaga koyu grimsi kahverengidir.

Yavrular

Yavruların üst kısmı kahverengi, alt kısmı donuk sarıdır. Kanat ve kuyruk tüyleri siyahımsı kahverengidir, erkek dişiden daha koyu olur. Kanat çizgileri ve tüy uçları soluk sarıdır.

Benzer Türler

Lesser Goldfinch, American Goldfinch’in dişisine benzer. Fakat koyu renkli kuyruğunun ucunda beyaz yamalar bulunur. Kuyruk altı sarıdır. Kanatlarının birincil tüylerinde beyaz yamalar bulunur.

Lawrence’s Goldfinch grimsidir, sarımsı kanat çizgileri vardır ve koyu uçlu bir kuyruğu vardır.

Pine Siskin sıklıkla American Goldfinch sürülerinde bulunur. Göğüs ve sırtında çizgilenmeler vardır. Kanat çizgilerinde sarı bulunur.

Sesi: Şarkısı cıvıldama ve şakıma notalarının uzun tekrarlarından oluşur. Genel çağrı sesi bir “tsiii-tsi-tsi-tsit”tir. Sıklıkla uçarken duyulur. “pir-çik-o-riii” veya “pu-tı-to-çip” gibi bir sesi de vardır.

Yaz Alanı

Orta Kanada’dan güney bölgesine kadar ve oradan da Kuzey Nevada’ya, Oklahoma ve Orta Georgia’ya kadar uzanan bir bölgede ürerler.

Kış Alanı

Kanada sınırının güneyinden Birleşik Devletler’in güneyine ve Meksika içlerine kadar olan bir alanda kışlarlar.

Habitat

Otluk alanlarda, yol kenarlarında, meyve bahçeleri ve bahçelerde ürerler. Otluk ve açık arazilerde kışlarlar. Kışın insan yerleşimlerinin olduğu yerlere gelip ispinozlar için hazırlanmış özel yemliklerden yerler.

Beslenme

Tohumlar, özellikle karışık çiçeklerinkini. Bazı böcekler.

Davranış

Yiyecek Araştırmak

Sürüler halinde yemlenirler. Tohum öbeklerine asılarak veya yerden yemlenirler.

Üreme

Yuva Tipi

Açık kanarya tipi yuvalar uygundur. Ya da bitki lifleri ve kuru otlarla bazı küçük dalları örümcek ipeğiyle bir araya getirerek kendi yuvasını da yapabilir.

Yumurta

Renk: Soluk mavimsi beyaz, bazen geniş kısmında küçük kahverengi benekler bulunur.

Yumurta büyüklüğü: 16.2-16.9 mm x 12.2-12.8 mm

Kuluçka süresi: 12-14 gün.

Kuluçka Büyüklüğü

2-7 yumurta.

Tüylenme Süresi

Yavrular 11-17 günde tüylenirler.

Koruma Durumu

Doğada boldur ve geniş bir alana yayılmıştır. Popülasyonlar sabit hale gelmiştir

 

MOZAMBİK KANARYASI

(Serinus mozambicus)

 

The Green Singing Finch (Yellow-fronted Canary)-, 11 alt türü bulunur.

Bakım: Kolay

Üretim: Kolay

Dağılım: Sahra’nın güneyi

Bilezik: 2.5 mm

Gerçek ispinoz

Dayanıklılık:   Dayanıklı

Üretim:   Üretken fakat meydan okuyucu olabilir

Ötüş:   Mükemmel

Diğer kuşlarla uyum:   Saldırgan, diğer saldırgan türlerle barınabilir.

Boy:    (12.7 cm)

Diğer isimleri: Mozambik kanaryası, Yeşil şarkıcı ispinoz, Mozambik kanaryası, önü sarı tohum yiyici, yeşil kanarya, sarı gözlü kanarya

Orijin: Afrika, dağılım alanı Afrika’nın ortalarından uç bölgelerine kadar uzanır.

Duruş: Aktif bir kuştur, üreme zamanında bulunduğu alanı savunur. Kuşun gri başı ve gözlerinden uzanan iki sarı sürmesi vardır. Alt gaganın altından başlayan parlak sarı tüyler, karnın alt bölümlerine kadar uzanır. Boynun üstü, sırt, kanatlar ve kuyruk grimsi yeşildir

Cinsiyet Ayrımı: Dişilerin daha donuk sarı renktedir ve boğazlarının altında kolye görünümünde yeşil bir tüy oluşumu bulunur. Sadece erkek kuşlar öter. Ayrıca erkeklerin sarı tüyleri daha parlak ve göz alıcıdır.

Barınma: Orta ve büyük boy kafeslerde sorunsuz barınabilirler. Lütfen iki erkek kuşu aynı ortamda barındırmayınız çünkü ölümüne kavga edeceklerdir. Diğer kuşlarlar sorunsuz barınabilirler ve uygun ortamlarda zebralar ve kanaryalar ile barış içinde yaşarlar. Büyük salmalarda hiçbir sorun çıkarmazlar ancak Venezuela İsketelerine (Carduelis cucullata) karşı oldukça agresif oldukları gözlemlenmiştir. Dış kuşhanelerde de barınabilirler ancak rüzgar, yağmur ve soğuğa karşı önlem alınmalıdır, kuşhanenizi buna göre kapatmanız gerebilir. 4 santigrat derecenin altında tehlike çanları çalar ve 3 santigratta ölümler başlar. Kış aylarında mutlaka ısıtıcı kaynağı kullanınız. Güneş ışığı mutlaka sağlanmalıdır, karanlık ortamlarda ise çok tayflı lambalar yakınız. Bununla beraber mahremiyeti seven kuşlardır, saklanmayı sevdikleri için salmanızı bitkilerle donatınız. Kanaryaların yanında durmaları onları üremeye teşvik edebilir. Eşleri boyutlarına göre barındırınız, büyük cüsseli kuşa küçük kuş vermeyiniz.

Beslenme:Yeşil şarkıcılar boğazlarına düşkün kuşlardır,karışık ispinoz yemi,deve dikeni,kanarya yemi,kabuğuyla birlikte haşlanmış yumurta,ıslatılmış yem,kolza tohumu,yeşil besinler ve un kurdu sevdikleri besinler arasındadır.Ayrıca yağ açısından zengin ötüş yemi, (nijer,gelincik tohumu vb..)kabuklu pirinç,yulaf gibi tohumlarla zenginleştirmeniz gerekir. Ayrıca mineral karışımı ve kalamar kemiği verilmesi gerekir. Orta boy un kurdu, mısır ekmeği kırıntıları, yeşil sebzeler,kurutulmuş meyveler,ekmek kırıntıları,fıstık yağı,beyaz kurtlar,elma,tuzsuz ay çekirdeği gibi besinler üremeyi hızlandırır. Özellkile yeşil besini asla eksik etmeyiniz.

Diğer özellikler: Bu kuşlar inanılmaz aktif  varlıklardır. Kafeste bir ordan bir oraya daima bir hareket içinde gözlenirler.  Bazen sakalarda ki gibi hareketler yapabilirler, bunlardan bazıları baş aşağı asılma ve baş çevirmelerdir. Ötüşleri mükemmeldir, kanaryalardan daha tiz ama nağmeli ve güzel bir şarkıları vardır. Günün sabah, öğlen ve karanlık çökmeden önceki saatlerinde öterler.

Yeşil şarkıcıların erkekleri üreme zamanı diğer erkek kuşları etraflarında istemezler. Üreme zamanı sadece bir çifti aynı ortamda barındırın. Bu kuşlar vahşi kanarya türüne çok yakındırlar. (S. canarius) ve üreticiler bu kuşları diğer kanaryalar ile melezleştirirler. Yeşil Şarkıcı Erkeği x Border veya Roller kanarya dişilerinden doğan yavrular ise kısır olmazlar. Aynı zamanda diğer kuşlarla da melezler yapılır ve gri şarkıcı ispinoz ise diğer bir yakın türdür. Bu kuşlar dayanıklıdır ve 10 seneden fazla bir ömre sahiptirler. Ancak bu kuşlar ne yazık ki CITES III  listesinde ihracatı ve ithalatı yasak olan türler arasındadırlar. Bu yüzden bir çift elde ederseniz, esaret altında bu kuşların devamını sağlamanız için mutlaka  üretmeniz gerekmektedir.

Üretim:

Yumurta sayısı:   2-4

Kuluçka :   Sadece dişi kuş yatar.

Çıkış zamanı:   13. günde

Tüylenme zamanı :   18. günde

Bir kafese yada salmaya sadece bir çift koyunuz,kuşlar yerlerine alışana kadar geçen bir hafta kadar agresif kur yapma dönemi geçirirler daha  sonra (bu dönemde erkek dişinin tüylerini yolar ) üreme aktiviteleri başlar. Yuva kap şeklinde örülür ve kapalı sepet,yarı açık kutu  yada kanarya sepeti kabul edilebilir. Açık mavi renkteki yumurtalara sadece dişi kuş yatar. Erkek kuluçkaya yatmaz ancak kuluçkadaki dişiyi besler. Civcivler gelince mutlaka canlı yem ve mama verilmelidir. Çifte yuva verdikten sonra en başta keten ipliği,hindistan cevizi lifi,,temizlenmiş yumuşak otlar ve kökler,hamster tüyleri,kuş tüyü gibi malzemelerden bol bol veriniz. Yuva örmeye fazla meraklı değillerdir ancak yuvalarını çok temiz tutarlar. Üreme zamanı erkeğin hareketleri ve ötüşü çoğalır. Kur yaparken dişinin gagasına bir parça yiyecek kondurur. Yuvayı ortamda gizlenecek şekilde yerleştirin. Çiftler yiyeceği veya canlı yemi az bulurlarsa kesinlikle kuluçkayı ve yavruları terk ederler. Bu kuşların üretimi saka üretimine benzetilebilir, biraz sabır ve mahremiyet isterler. Doğada eylülden ekim sonlarına doğru bir üreme zamanları vardır. Ancak esaret altında ortam ve besin uygun olduğu zaman sıcak mevsimlerde üreyebilirler. Eğer kuşlar kendilerini güvenli hissetmezse erkek yumurtaları yer ve yuvayı bozar lütfen buna çok dikkat ediniz. Bazen sakalarda olduğu gibi erkek kuş çok fazla saldırganlaşır ve yuvaya zarar verir, bu gibi durumlarda civcivler çıkana kadar erkeği ortamdan alınız.

Mozambik kanaryası ile normal kanarya çiftleştirilebilir ve çok güzel yavrular elde edilir.

 

 

 

 

 

 

 

Lavanta İspinozu (Lavander Waxbill)

 
(Estrilda caerulescens)

Tanım :

Ortalama yaşam süreleri 8 yıl, boyları ise 10 cm civarında olan bu kuşların anavatanı Afrika’dır.

Bakım :

Bakımları zor ve şefkatli olan bu türler çok hareketlidirler. Bu yüzden geniş bir kafeste bakımını sağlamak gerekmektedir. Fazla abartmamak sureti ile kafesin içini sahte bitkilerle süslediğimiz zaman kuşlar, kendilerini doğal ortamda sanacaklardır.

Kalsiyum ihtiyaçlarını karşılamak için kafesten mürekkep balığı kemiğini eksik etmemek gerekir. Ayrıca kafese ayrı bir yemlikte veya yemlerinin içine bi miktar kuş kumu koymamızda fayda vardır.

Diyet :

Karışık darı favori yiyecekleri olmakla birlikte yeşilliği, yumurta mamasını ve canlı yemi severek tüketirler.

Cinsiyet Ayrımı :

Erkek kuşların renkleri dişilere göre daha parlaktır.

Erkek kuşlar melodik bir şekide öterler.

Üretim :

Doğal ortamlarında yağmurlar bittikten sonra üreyen bu kuşların kafeste üretimleri zordur. Yuva olarak kutu yuva veya sepet yuva verilebilir.

Yuva malzemesi olarak yumuşak kuru otlar, hindistan cevizi lifi ve telhiz ipi verebiliriz. Genellikle 4 – 5 arası yumurta yapan bu kuşlar, son yumurtaya doğru kuluçkaya yatarlar ve kuluçka süreleri ortalama 13 gündür. Bu dönemde canlı yem verilmesi gerekir. 20 günlükken tüylenen yavrular 35 günlükken anne babadan bağımsız hale gelirler ve 12 aylık civarında cinsel olgunluğa erişirler.

 

 

“Bilgiler kanaryalardunyasi.com’dan alınıp düzenlenmiştir.”